บทละครพูดคำฉันท์ เรื่องมัทนะพาธา


ตำนานดอกกุหลาบในเมืองไทย
  กุหลาบมาจากคำว่า “คุล” ในภาษาเปอร์เซีย แปลว่า “สีแดง ดอกไม้ หรือดอกกุหลาบ” และเข้าใจว่าจากเปอร์เซียได้แร่เข้าไปในอินเดีย เพราะในภาษาฮินดีมีคำว่า “คุล” แปลว่า “ดอกไม้” และคำว่า “คุลาพ” หมายถึงกุหลาบอย่างที่ไทยเรียกกัน แต่ออกเสียงเป็น “กุหลาบ” ส่วนคำว่า “Rose” ในภาษาอังกฤษนั้นมาจากคำว่า “Rhodon” ที่แปลว่ากุหลาบในภาษากรีก
  กุหลาบเข้ามาเมืองไทยในสมัยใดไม่ทราบแน่ชัด แต่จากบันทึกของ ลา ลูแบร์ ราชฑูตฝรั่งเศส ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช บันทึกไว้วว่าได้เห็นกุหลาบที่กรุงศรีอยุธยา และที่แน่นอนอีกแห่งคือ กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศกสมัยกรุงศรอยุธยา ซึ่งเป็นพระนิพนธ์ของเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ กล่าวถึงกุหลาบว่า
   กุหลาบกลิ่นเฟื่องฟุ้ง เนืองนอง
   หอมรื่นชื่นชมสอง สังวาส
   นึกกระทงใส่พานทอง ก่ำเก้า
   หยิบรอจมูกเจ้า บ่ายหน้าเบือนเสีย