รามเกียรติ์



-ความเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์   
 ความกลัว ความกลัวทำให้คนขาดสติ เช่น
          ต่างคนอุ้มลูกจูงหลาน              ล้มลุกคลุกคลานแล้วร้องให้
 ฉวยกระบุงมุ้งม่านหูกไน                    บ้างได้เชิงกรานก็แบกมา
 บ้างขี่คอพ่อตาแม่ยาย                       ลางคนเมียหายก็เรียกหา
 อุตลุตไปทั้งพารา                            พากันวิ่งวุ่นเป็นโกลี
 ความดีใจ มนุษย์เมื่อได้รับผลสำเร็จอย่างใดอย่างหนึ่งก็ดีใจหัวเราะแสดงความลิงโลด เช่น ตอนอินทรชิตจับหนุมานได้
         เมื่อนั้น                                อินทรชิตสิทธิศักดิ์ยักษา
 เห็นวานรต้องศรก็ปรีดา                     ตบหัตถ์สรวลร่าสำราญ 
 ความโกรธ ผู้มีอำนาจย่อมแสดงความโกรธได้มากกว่าบุคคลทั่วไป เช่น ทศกัณฐ์โกรธหนุมาน
        ได้ฟังดังเอาอัคคี                      เข้ามาจุดจี้กายา
 สิบปากตวาดผาดร้อง                       กึกก้องนิเวศน์ยักษา
 ความโกรธของพระราม เช่น
        กระทืบบาทมีราชบรรหาร           ดูดู๋หนุมานชาญสมร
 กูใช้ให้ขุนวานร                             ไปสืบข่าวบังอรแต่เท่านี้
  ..............................................
       ถ้ามันโกรธาฆ่าฟัน                    สุดสิ้นชีวันวายปราณ
 ตัวกูผู้จะสงครามยักษ์                      แม้นเสียเมียรักยอดสงสาร
 ก็จะซ้ำแสนทุกข์ทรมาน                   เอ็งจะคิดอ่านประการใด 
  ความรักและความห่วง 
      เมียเดียวควรฤาให้จากอก            ตกไปในมือปรปักษ์
โหยหวนครวญถึงนงลักษณ์               ซบพักตร์กับเขนยแล้วหลับไป
   ความทุกข์ 
      อยู่หลังก็ตั้งแต่ครวญคิด              ทรงฤทธิ์นับวันคอยท่า
จวนจะครบกำหนดสัญญา                  ไม่เห็นกลับมาแจ้งการ
-คติธรรมในการดำเนินชีวิต     แสดงความคิดในแง่คติธรรม คิดสิ่งใดให้รอบคอบ จะดีหรือชั่วอยู่ที่การกระทำของตนเอง
      ตัวกูทำการครั้งนี้                      จงรักภักดีสุจริต
 มิได้อาลัยแก่ชีวิต                          ทะนงใจไม่คิดตริการ   
 เห็นผิดเป็นชอบด้วยโมหันธ์              ปิ้มสิ้นชีวันสังขาร   
 ใครเลยจะนับว่าชายชาญ                อาภัพอัประมาณเป็นพ้นไป  
 ทั้งนี้เพราะวาสนาตัว                      ดีชั่วจะโทษผู้ใดได้   
 เสียทีที่มีทธิไกร                           น้อยใจเป็นพ้นคณนา

  • แหล่งอ้างอิง
    บรรเทา  กิตติศักดิ์ และกัมภุชนาฎ  เปรมกมล. (ม.ป.ป.) หนังสือเรียนภาษาไทยรายวิชา ท๐๓๓ วรรณคดีมรดก. กรุงเทพฯ:
              โรงพิมพ์วัฒนาพาณิช.
    รามเกียรติ์. (ม.ป.ป.). สืบค้นเมื่อ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๓. จาก http://www.paktho.ac. th/            
               student/ram/story_ram_tam.html